Zonder riool voert u tuinwater af door het op uw eigen perceel in de bodem te laten zakken, via een border, grindkoffer, wadi of infiltratiekratten, eventueel met een regenton ervoor. In zandgrond werkt dat meestal goed, zolang het grondwater laag genoeg staat. In IJmuiden is dit een praktische vraag. IJmuiden valt onder de gemeente Velsen, en die heeft in de Hemelwaterverordening 2023 een verbod opgenomen op het lozen van regenwater op de riolering. Tegelijk ligt de stad grotendeels op droog duinzand, dat water vlot opneemt. Toch stond het grondwater in westelijk IJmuiden in 2023 en 2024 zo hoog dat straten blank kwamen te staan en een kelder vol grondwater liep. Hieronder leest u hoe u infiltratie aanpakt, waar u op let en wanneer u beter hulp inschakelt.
Hoe voert u tuinwater af zonder riool?
Zonder riool laat u regenwater op uw eigen perceel in de grond zakken. Dat heet infiltreren. U vangt water van dak en bestrating op en leidt het naar een plek waar het rustig de bodem in kan. Het idee is eenvoudig. Water dat nu via de regenpijp en de putjes in het riool verdwijnt, blijft in uw tuin. Een regenton buffert een deel, maar is bij een flinke bui snel vol. Daarom hoort er altijd een overloop bij die naar een infiltratieplek loopt. Een grindkoffer is een kuil gevuld met grof grind, waarin het water tijdelijk staat en daarna wegzakt. Een wadi is een lage, begroeide kom die bij regen vol mag lopen en daarna weer droogvalt. Infiltratiekratten zijn kunststof bakken onder de grond, verpakt in doek tegen inspoelend zand. Ze bergen veel water op weinig ruimte. Welke oplossing past, hangt af van uw dakoppervlak, de ruimte in de tuin en vooral van de bodem en het grondwater op die plek. Daarover gaan de volgende onderdelen. Eén regel geldt altijd: infiltreren is iets anders dan het water naar de buren of de stoep laten lopen. Het water moet op uw eigen grond blijven en daar wegzakken.
Hoe herkent u dat uw tuin water slecht afvoert?
U herkent het aan plassen die na een bui uren of dagen blijven staan, aan een regenton die steeds overloopt en aan water dat richting gevel of achterdeur loopt. Ook een terrasputje dat borrelt of niet leegloopt, wijst op een probleem. Kijk na een flinke bui bewust rond. Staat het water vooral op tegels, dan is de bestrating te dicht of ligt het afschot verkeerd. Staat het ook op gras en in borders, dan neemt de grond het water niet goed op. Oorzaken zijn een dichtgereden laag, puin of klei in de ondergrond, of hoog grondwater. Een eenvoudige test helpt: graaf een gat van een spade diep, vul het met water en kijk hoe snel het verdwijnt. Zakt het nauwelijks weg, dan heeft infiltratie op die plek weinig zin zonder extra maatregelen. Loopt er water in het gat terwijl het niet regent, dan zit u al op het grondwater. Let ook op wat er binnen gebeurt. De gemeente Velsen waarschuwt dat bij hevige regen rioolwater via toilet of afvoer omhoog kan komen. Dat is een ander probleem dan een natte tuin, maar het laat zien waarom regenwater beter niet ook nog op het riool belandt.
Waarom zakt regenwater in IJmuiden meestal goed weg?
IJmuiden ligt grotendeels op vrij droge zand- en duingrond, en die laat water snel door. In een bestemmingsplan voor het havengebied noemt de gemeente duinzand in combinatie met lage grondwaterstanden juist gunstig om regenwater te infiltreren. Daarom koppelt Velsen al jaren verharding af van het riool. Met het Masterplan Zeewijk en vergelijkbaar werk in Oud-IJmuiden en het Stadspark is veel oppervlak losgehaald; in 2020 ging het om ongeveer 900000 m2. De wijken verschillen wel. Zeewijk en Duinwijk zijn na de oorlog in de duinen gebouwd, met veel groen tussen hoogbouw en eengezinswoningen. Daar bestaat de ondergrond vaak uit zand. In oudere buurten, zoals de Tussenbeeksbuurt in IJmuiden-Zuid met vooral woningen van vóór 1945, en in delen die na de oorlogsschade zijn herbouwd, kan de bovenlaag vermengd zijn met puin of aangevoerde grond. Die neemt water minder makkelijk op. Het riool in Velsen is voor bijna twee derde gemengd: regenwater en afvalwater gaan door dezelfde buis. Elke liter regen die in uw tuin blijft, ontlast dat stelsel bij zware buien. Duinzand is dus een voordeel, maar geen garantie. Test uw eigen tuin altijd voordat u iets aanlegt.
Waar in IJmuiden staat het grondwater te hoog?
Vooral in westelijk IJmuiden, rond de Heerenduinweg, de Heerduinen en de IJmuiderslag, stond het grondwater in 2023 en 2024 zo hoog dat infiltreren daar weinig ruimte had. Op die plekken vraagt een tuinafvoer om een andere aanpak. In januari 2024 liep de kruising van de Heerenduinweg en de IJmuiderslag onder water en werd er een pomp geplaatst. Elders in die buurt liep een kelder vol met grondwater. Ingenieursbureau Aveco de Bondt heeft de problemen in een evaluatierapport onderzocht. De Keetberglaan stond bij zware buien in oktober 2020 en juni 2021 blank, al ging het daar om regenwater en niet om grondwater. Wat betekent dit voor uw tuin? Als het grondwater hoog staat, is de bodem al verzadigd. Een grindkoffer of krat loopt dan vol met grondwater in plaats van regen. Graaf daarom in een natte periode een proefgat en kijk hoe hoog het water erin komt. Leg de voorziening zo ondiep mogelijk aan en kies in natte buurten liever voor brede, ondiepe oplossingen zoals een wadi of een verlaagde border. De gemeente bereidt waterberging voor in het park tussen de Maasstraat, de Van Ostadestraat en de Heerenduinweg, met uitvoering uiterlijk in 2027. Dat helpt de buurt, maar lost uw eigen tuin niet op.
Mag regenwater in Velsen nog op het riool?
In principe niet. De gemeente Velsen heeft in de Hemelwaterverordening 2023 vastgelegd dat hemelwater niet op de riolering geloosd mag worden. U verwerkt regenwater dus zo veel mogelijk op eigen terrein. Hoe dat precies uitpakt voor uw bestaande woning of een verbouwing, staat in de verordening zelf. Twijfelt u, vraag het dan na bij het Waterloket van Velsen via +14 0255 zonder kengetal of 0255 567200. De gemeente stemt het stelsel af op een bui waarbij 20 mm regen in één uur valt; zo'n bui mag geen hinder geven. Zwaardere buien kan het riool niet volledig verwerken, en dan helpt elke tuin die zelf water vasthoudt. Wie betaalt bij problemen? De grens tussen het gemeentelijke riool en uw eigen leidingen ligt meestal bij de erfgrens. Alles op uw eigen terrein, zoals regenpijpen, putjes, drainage en infiltratievoorzieningen, is uw verantwoordelijkheid en voor uw rekening. Zit een verstopping in het gemeentelijke deel, dan betaalt u niets. Moet er in de stoep of openbare ruimte gegraven worden, neem dan altijd eerst contact op met de gemeente. Melden kan via Melding Openbare Ruimte, de Fixi-app, telefonisch of aan de balie in het gemeentehuis. Een gemeentelijke subsidie voor het afkoppelen van regenpijpen is niet bekend.
Zelf regenwater laten infiltreren: zo pakt u het aan
Begin klein: koppel één regenpijp los, leid het water naar een border of grindkoffer op ruime afstand van de gevel en kijk een paar buien hoe het gaat. Pas daarna breidt u uit. Stap één is het proefgat. Zakt water snel weg en blijft het grondwater ruim onder het maaiveld, dan is uw tuin geschikt. Stap twee is de route. Laat het water altijd van het huis af lopen, nooit naar de buren, en voorkom dat het langs de fundering de grond in zakt. Stap drie is de opvang. Een regenton met overloop vangt het begin van een bui op en levert gietwater. Een grindkoffer of infiltratiekrat bergt de rest. Pak kratten in met geotextiel, zodat zand en wortels er niet in komen. Stap vier is de bestrating. Vervang dichte tegels waar het kan door groen, grind of open bestrating met brede voegen, en geef het terras een licht afschot naar een border. Stap vijf is onderhoud mogelijk maken. Zet een putje met zandvang vóór de krat, zodat u bladresten en slib later kunt verwijderen. Maak een schets van wat u aanlegt en bewaar die, ook voor een volgende bewoner. Weet u niet waar een bestaande leiding heen loopt, stop dan en laat het eerst uitzoeken.
Wanneer heeft u een vakman nodig, en wat kost het?
Schakel een vakman in als water ondanks uw maatregelen blijft staan, als een putje, drainagebuis of regenpijp verstopt zit, of als u niet weet waar een oude leiding naartoe loopt. Bij water in de kruipruimte of kelder is snel handelen verstandig. In oudere woningen zijn regenpijpen soms ondergronds op het riool aangesloten zonder dat de bewoner het weet. Wilt u afkoppelen, dan moet eerst duidelijk zijn welke leiding wat afvoert. Anders sluit u per ongeluk afvalwater aan op uw grindkoffer, en dat wilt u niet in uw tuin. Een zandvang of krat die na jaren slecht werkt, zit vaak vol slib en bladresten. Dan is reinigen meestal zinvoller dan opnieuw graven. De gemeente Velsen raadt aan een erkend bedrijf te kiezen dat lid is van een branchevereniging. Wij rekenen een starttarief van 150 euro en daarna 25 euro per kwartier. Zo weet u vooraf hoe de rekening is opgebouwd. Hoe lang een klus duurt, hangt af van de situatie en is niet altijd vooraf te zeggen; dat bespreken we aan de telefoon. Wij werken al 30 jaar aan afvoeren en riolering. U bereikt ons op 0255 216 081. Zit het probleem in het gemeentelijke deel voorbij de erfgrens, dan verwijzen we u naar de gemeente.
Hoe voorkomt u wateroverlast in uw tuin in IJmuiden?
Houd zo veel mogelijk regen op groen, onderhoud putjes en zandvangen, en controleer na de herfst of goten en kratten vrij zijn. Een tuin die water opneemt, geeft bij zware buien minder last voor u en voor de straat. Een regenton is een goed begin. Velsen geeft 30 euro subsidie op een regenton, te koop via waterwinckel.nl of bij Gamma Velserbroek. Het subsidiebudget is beperkt, dus wacht niet te lang. Een groen dak op schuur of aanbouw houdt ook water vast. De gemeente subsidieert dat niet, maar het Hoogheemraadschap van Rijnland steunt wel buurtinitiatieven. In Velsen-Noord kan een buurtactie in aanmerking komen voor het Gebiedsfonds Spuisluis. Haal verder bladeren uit goten vóór de herfststormen, spoel de zandvang na een droge zomer door en herstel verzakte tegels die naast het huis een kom vormen. Woont u in een straat waar de brandweer eerder voor wateroverlast kwam, zoals rond het Zeewijkplein, de Radarstraat of de Lange Nieuwstraat, of in westelijk IJmuiden met hoog grondwater, kies dan voor ruime berging en houd de gevel droog met afschot. Straatkolken worden door de gemeente in principe één keer per jaar gereinigd. Ziet u er een die vol of verstopt is, meld dat dan via de Fixi-app.
Samenvatting
Regenwater zonder riool afvoeren betekent: het in uw eigen tuin laten wegzakken. Door het duinzand lukt dat in IJmuiden meestal goed, en Velsen verwacht het ook. In stappen: begin met een proefgat en kijk hoe snel water wegzakt en hoe hoog het grondwater komt. Koppel daarna één regenpijp los en leid het water van de gevel af. Kies een grindkoffer, wadi of kratten die bij uw bodem passen, in westelijk IJmuiden liever ondiep en breed. Vraag bij twijfel over de regels het Waterloket. Houd putjes en zandvangen schoon. Blijft water staan of zit er iets verstopt, bel dan 0255 216 081.
Bel ons, ook vanuit Zeewijk of Duinwijk: u spreekt direct een monteur, 24/7.
Bel 0255 216 081