Vet in de gootsteen is een van de meest voorkomende oorzaken van een verstopte keukenafvoer. Het begint klein. Een beetje bakvet van de koekenpan, wat olie van een salade, een restje jus. Warm lijkt het onschuldig, maar zodra het afkoelt wordt het een kleverige laag in je leiding.
Die laag groeit langzaam. Er blijven etensresten, koffiedik en zeepresten aan plakken, tot het water bijna niet meer weg kan. In dit artikel lees je hoe je vetophoping herkent, waar het vandaan komt, wat je zelf kunt doen en wanneer je beter iemand belt.
Hoe herken je vet in de afvoer?
Vet zie je niet, want het zit in de leiding. Toch zijn er duidelijke signalen.
- Het water in de gootsteen loopt steeds langzamer weg, ook als je niets in de bak laat liggen.
- Er komt een zure of ranzige geur uit het putje, vooral als het warm is in huis.
- Je hoort een klokkend geluid als de gootsteen leegloopt.
- Na het afwassen blijft er een vettig randje achter in de bak.
- Een vaatwasser of wasmachine op dezelfde afvoer laat water terugkomen in de gootsteen.
Trage afvoer is bijna altijd het eerste signaal. Een volledige verstopping komt meestal pas later, als de opening in de buis door de vetlaag steeds kleiner is geworden.
Waar komt het vet vandaan?
Vet komt vooral uit de keuken, maar de leiding en de omgeving bepalen hoe snel het een probleem wordt.
Koken en afwassen
De grootste bronnen zijn bakvet, frituurvet, olie, boter, jus en de vette laag van soep of stoofpotten. Ook vette sauzen en zuivelresten dragen bij. Veel mensen spoelen het weg met heet water in de veronderstelling dat het dan oplost. Het vet wordt inderdaad even vloeibaar, maar koelt een stuk verder in de leiding weer af en zet zich daar vast. Je verplaatst het probleem dus alleen.
Afwasmiddel helpt ook maar tijdelijk. Het breekt vet in kleine druppels, maar die druppels klonteren in een koude leiding weer samen.
De leiding zelf
Oudere leidingen zijn gevoeliger. In IJmuiden-Centrum, rond de Lange Nieuwstraat en het Marktplein, liggen in woningen uit de wederopbouwperiode van 1945 tot 1965 nog gietijzeren en gresleidingen, deels vervangen door PVC. Een ruwe binnenkant van oud gietijzer geeft vet meer houvast. Daar groeit een vetlaag sneller aan dan in een gladde PVC-buis.
Ook lange horizontale stukken leiding onder het aanrecht of onder de vloer zijn gevoelig. Hoe minder afschot een leiding heeft, hoe langzamer het water stroomt en hoe meer vet er bezinkt.
Het havengebied
In het Havengebied speelt vet een nog grotere rol. Rond de Dokweg en de Havenkade zitten horeca en visverwerking. Daar komen grote hoeveelheden vet en olie in de afvoer terecht. Bedrijven met een keuken of visverwerking zien daardoor vaker vet- en olieophoping in hun leidingen. Een vetafscheider en regelmatig onderhoud zijn daar geen luxe.
Nieuwbouw is niet immuun
In nieuwere wijken zoals Velserbroek, gebouwd tussen 1990 en 2010, liggen PVC-leidingen. Die zijn glad, maar ook daar hoopt vet zich op als je het jarenlang door de gootsteen spoelt. Het duurt alleen wat langer voordat je het merkt.
Wat je zelf kunt doen
Bij een beginnende vetverstopping kun je zelf veel doen. Begin altijd met de eenvoudigste stap.
- 1Haal losse etensresten uit het putje en maak het zeefje schoon.
- 2Gebruik een plopper. Dek een eventuele overloop af met een natte doek, zodat de druk naar de verstopping gaat.
- 3Schroef de sifon onder de gootsteen los. Zet eerst een emmer eronder. Maak de sifon schoon met een afwasborstel en warm water en draai hem weer goed vast.
- 4Spoel daarna met een paar liter heet kraanwater met een scheut afwasmiddel. Doe dit rustig, zodat het water de tijd krijgt om te werken.
- 5Werkt het nog niet, probeer dan een afvoerveer door de opening achter de sifon. Draai voorzichtig en forceer niets.
Wat je beter niet doet
Giet geen kokend water in de afvoer. Kokend water kan PVC-verbindingen beschadigen, waardoor ze gaan lekken. Heet kraanwater is voldoende en veiliger.
Meng nooit chemische ontstoppers met elkaar of met andere schoonmaakmiddelen zoals bleek of ontkalker. Dat kan giftige dampen geven of een heftige reactie veroorzaken. Gebruik je toch een chemisch middel en werkt het niet, vertel dat dan aan de vakman die komt, zodat hij zich kan beschermen. Lees ook ons artikel over chemische ontstoppers voordat je naar de fles grijpt.
Ga ook niet zelf aan de slag in het hoofdriool of in een putje in de tuin. Er kunnen schadelijke gassen staan en je kunt de leiding beschadigen. Dat laat je liever over aan iemand met kennis en de juiste spullen.
Vet voorkomen
Voorkomen is veel makkelijker dan verhelpen. Een paar gewoontes maken al een groot verschil.
- Laat bakvet afkoelen en giet het in een oud pak of een pot. Gooi het bij het restafval of breng het naar een inzamelpunt.
- Veeg pannen en borden eerst schoon met keukenpapier voordat je ze afwast.
- Gebruik een zeefje in het putje om etensresten op te vangen.
- Spoel na het afwassen nog even na met heet kraanwater.
Wanneer bel je een vakman?
Je belt een vakman als de gootsteen na ploppen en het schoonmaken van de sifon nog steeds niet goed wegloopt. Dan zit de vetprop dieper in de leiding, vaak in een horizontaal stuk onder de vloer of in de standleiding. Met huis-tuin-en-keukenmiddelen kom je daar niet bij.
Bel ook als meerdere afvoeren tegelijk traag zijn, als er water opkomt in een andere afvoer of als de verstopping na korte tijd terugkomt. Een terugkerende vetverstopping betekent dat er nog een vetlaag in de leiding zit, die bij elke afwasbeurt verder aangroeit.
Hoe wij het aanpakken
Eerst kijken we waar de verstopping zit. Bij twijfel doen we een camera-inspectie, waarbij je live kunt meekijken. Zo zie je zelf hoe dik de vetlaag is en of de leiding verder in orde is. Daarna maken we de leiding schoon, zodat ook de vetlaag langs de wanden verdwijnt en niet alleen de prop in het midden.
Wij zijn eerlijk over wat nodig is. Pas op voor partijen die alleen een gaatje door de prop prikken. Dan loopt het water weer, maar zit de verstopping er snel weer. Op de pagina Gootsteen ontstoppen lees je meer over onze werkwijze. Voor bedrijven in het Havengebied kan periodiek riool reinigen verstandig zijn.
Huur je?
Een verstopte sifon geldt meestal als kleine herstelling en komt voor rekening van de huurder (BW 7:217). Is er een gebrek of een structureel probleem met de leiding, dan is de verhuurder aan zet (BW 7:206). Een vetverstopping door eigen gebruik valt meestal onder de huurder.
Wat kost het?
Het starttarief is 150 euro voor het eerste halfuur, inclusief BTW. Daarna rekenen we 25 euro per kwartier. Je betaalt geen voorrijkosten. Machinekosten komen er alleen bij als zware apparatuur nodig is, bijvoorbeeld bij een hardnekkige vetlaag over een lang stuk leiding.
Voordat we beginnen, hoor je een vast totaalbedrag. Zo weet je waar je aan toe bent. Op de ontstopping krijg je 3 maanden garantie. We zijn 24/7 bereikbaar op 0255 216 081 en zijn in IJmuiden gemiddeld binnen 30 minuten ter plaatse.
